2025 i 2026 to lata, w których polska kinematografia świadomie przyjęła AI jako narzędzie produkcyjne. Nie jako gimmick, nie jako protezę — jako warstwę pipeline’u. Robimy szybką inwentaryzację: co powstało, co rozliczać do AI, a gdzie była tylko metka marketingowa.
„Franz” — Agnieszka Holland (2025)
Polska propozycja do Oscara 2026 w kategorii film międzynarodowy. Premiera: 24 października 2025, kina. Reżyseria: Agnieszka Holland. Zdjęcia: Tomasz Naumiuk. Koprodukcja: Marlene Film Production, Metro Films, X Filme Creative Pool (Czechy/Polska/Niemcy).
AI została użyta w warstwie pipeline’u językowego — synchronizacja, dubbing wielojęzyczny, dopasowanie akcentów. Film został pokazany w głównym konkursie EnergaCAMERIMAGE 2025 w Toruniu — to sygnał, że polski mainstream akceptuje AI jako element warsztatu DOP.
„Brutalista” — Brady Corbet (2024-2025)
Międzynarodowy film z polskim wątkiem produkcyjnym (kostiumy, scenografia w Polsce). 3 Oscary 2025 (najlepszy aktor, zdjęcia, muzyka). Kontrowersje wybuchły gdy publiczność dowiedziała się o użyciu AI do poprawy węgierskiego akcentu Adriena Brody’ego. Akademia decyzję podtrzymała — AI jako narzędzie postprodukcyjne, nie jako autorstwo.
To precedens. Po „Brutaliście” dyskusja przesunęła się z „czy używać AI” do „jak transparentnie deklarować użycie AI”.
„Alysia: Pomiędzy Gwiazdami a Ziemią” — Bogaczewicz Film Studio (2025)
Premiera: 15 lutego 2025 na YouTube. Pierwszy polski serial sci-fi stworzony w pełni z wsparciem AI. Sześć wersji językowych (każda generowana przez AI). Kolejne odcinki ukazują się co miesiąc. Produkcja: Bogaczewicz Film Studio z Rzeszowa — ci sami twórcy nagrodzonego „Poland is beautiful”.
Recenzje były mieszane — krytycy zwracali uwagę na „uncanny valley” w niektórych ujęciach i nierówny rytm narracyjny. Ale dla branży to kamień milowy: dowód, że można w Polsce zrobić serial AI od początku do końca, niezależnie od dużych studiów.
„I would like to feel” — Marcin Rossa (2025)
Krótki metraż polskiego twórcy, który wygrał Best VFX na Hollywood Indie Festival w grudniu 2025. Czysta produkcja AI VFX — pokazuje, że polscy twórcy z minimalnym budżetem mogą wygrywać na arenie międzynarodowej.
One Movie Project AI 25/26 — AMA Film Academy
Nasza inicjatywa. One Movie Project AI 25/26 to autorski program Fundacji Multi Art i AMA Film Center. Edycja AI to realizacja zwycięskiego scenariusza w pełnym pipeline’ie hybrydowym (live action + AI generative + LED Volume gdzie ma sens).
Aktualnie trwają obrady jurorskie — jury w składzie Jabłoński, Łępkowska, Serdiukow, Hrycak, Lenar. Wyniki konkursu zostaną ogłoszone 17 maja 2026. Następnie produkcja — premiera planowana na jesień 2026, dystrybucja festiwalowa od końca 2026.
Co to mówi o Polsce
Polska nie jest peryferia AI cinema. Jesteśmy jednym z najszybciej rozwijających się rynków w Europie Środkowej — z autorskim kinem (Holland), niezależnymi twórcami (Rossa, Bogaczewicz), edukacją (AMA Film Academy, kierunek VFX & AI Production) i pierwszymi laureatami międzynarodowych nagród.
Następne 24 miesiące pokażą, czy ten momentum utrzyma się. Potrzeba: lepsze finansowanie (PISF AI fund?), regulacje (AI Act EU + polskie przepisy), edukacja na poziomie wyższym (uniwersytety filmowe). My robimy swoje.